Onderwerp · Het bos
Kinderboeken over het bos: vijf tips en vanaf welke leeftijd
Een eekhoorn tussen de bladeren, een holle boom, sporen in de modder: het bos zit vol dingen om te ontdekken. Hieronder staan vijf boeken over het bos met uitgever en leeftijd, en wat er bekend is over kinderen en bos, met de plek waar de bronnen ophouden.
Wat bekend is over kinderen en het bos
Eerst het gat. Waarom kinderen bosdieren en boswandelingen in boeken mooi vinden, daar vonden we geen onderzoek naar. De pagina's van de uitgevers beschrijven het als ontdekkingsonderwerp, meer leveren ze niet op.
Wat er is, gaat over het bos zelf. Een proefschrift van de Universiteit Bonn onderzocht 13 bos-kleuterscholen (Waldkindergärten) in Noordrijn-Westfalen en vergeleek basisschoolkinderen die er eerder naartoe gingen met kinderen van gewone kleuterscholen. De auteur beschrijft op lange termijn gunstige uitkomsten bij bewegen, welzijn en vriendschappen.1 Dat is een verband en geen bewezen werking, en het gaat over het dagelijks leven in het bos van Duitse kleuterscholen, niet over een boek.
Voor een boek over het bos betekent dat: het kan een wandeling voorbereiden of laten nagalmen. Dat het kinderen iets bepaalds oplevert, is daarmee niet aangetoond.
Vijf boeken over het bos, nagekeken
Vijf titels, van het kartonboek vanaf 2 jaar tot het leesboek vanaf 7. Uitgever en leeftijd komen van de pagina van de uitgever of van Kinderboeken.nl.
Hé, beestjes! In het bos
Elle van Lieshout en Erik van Os, illustraties van Marieke ten Berge · Gottmer, 2023 · vanaf 2 jaar, volgens Gottmer
Een kartonboek over eekhoorns, spechten, vossen en kikkers in korte rijmpjes en met taalspel, het derde deel van een serie om heel jonge kinderen met de natuur kennis te laten maken. 14 bladzijden.
Het bos van Muis: Een jaar in de natuur
Alice Melvin en William Snow, illustraties van Alice Melvin · Christofoor, 2022 · vanaf 3 jaar, volgens Kinderboeken.nl
Muis loopt door het bos om zijn vrienden te bezoeken en merkt onderweg de seizoenen op. Met flapjes en deurtjes laat het boek vogels, insecten, dieren en planten zien die met het ritme van het jaar leven. 32 bladzijden.
Twaalf maanden in het bos
Emilia Dziubak · Gottmer, 2017 · vanaf 4 jaar, volgens Gottmer
Het boek volgt de seizoenen maand voor maand en laat zien wat de dieren in het bos doen, waar ze wonen en wanneer ze slapen. Op elke dubbele pagina staan alle bosbewoners, zodat kinderen ze het hele jaar kunnen volgen.
Ik wil een bos voor mijn verjaardag
Linda de Haan · Ploegsma, 2024 · 4 tot 7 jaar, volgens Kinderboeken.nl
Simke wil een echte boom voor haar raam voor haar verjaardag, maar haar klasgenoten zeggen dat dat zonder tuin niet kan. Ze doet een wens bij maanlicht en schrijft de burgemeester. Of haar wens uitkomt, blijft een beetje open.
Dieren in het bos
Marja Baeten en Lucas Arnoldussen, illustraties van Evi Radoes · Clavis, 2025 · vanaf 7 jaar, volgens Kinderboeken.nl
Spannende of grappige verhalen over een everzwijn, een eekhoorn, een hert en een bosuil. Na elk verhaal staan geïllustreerde pagina's met weetjes over gedrag, eten en hoe de dieren zich aan de seizoenen aanpassen. 56 bladzijden.
Het bos als kijkboek en als verhaal
De leeftijdsaanduidingen van de uitgevers laten een patroon zien. Kartonboeken en kijkboeken beginnen vanaf 2 of 3 jaar, het jaar in het bos vanaf 3 en 4 jaar, het verhaal over de wens voor een bos op 4 tot 7 jaar en het verhalenboek met weetjes vanaf 7 jaar.
Dat is een gevolgtrekking uit gegevens van uitgevers en geen uitspraak van onderzoek. In het dagelijks leven helpt het toch: met de kleinsten wordt het bos zoeken en benoemen, met oudere kinderen kan het een verhaal worden waarin ze zelf voorkomen. Meer over het bos in de herfst staat op onze pagina over de herfst.
Of een eigen verhaal
Als je kind zelf de hoofdrol speelt
- De hoofdpersoon loopt het bos in en volgt de sporen van een dier dat niemand heeft gezien, tot een holle boom.
- Het hele jaar door komt de hoofdpersoon op dezelfde plek in het bos en ziet wat er verandert, van sneeuw tot paddenstoelen.
- Op een avond blijft de hoofdpersoon wat langer in het bos en ontdekt wie er allemaal wakker wordt als het donker wordt.
Veelgestelde vragen
- Vanaf welke leeftijd past een boek over het bos?
- Kartonboeken met bosdieren zijn er volgens Gottmer vanaf 2 jaar, een kijkboek over een jaar in het bos noemt Kinderboeken.nl vanaf 3 jaar en verhalen vanaf 4 jaar. Een verhalenboek met weetjes zoals Dieren in het bos van Clavis is voor kinderen vanaf 7 jaar.
- Waarom houden kinderen van het bos in boeken?
- Een onderzoek dat dat verklaart vonden we niet. Wat er is, gaat over het bos zelf: een proefschrift uit Bonn over Duitse bos-kleuterscholen beschrijft gunstige uitkomsten bij bewegen, welzijn en vriendschappen, zonder dat het over boeken gaat.
- Helpt een boek over het bos bij een wandeling?
- Het kan een wandeling voorbereiden of laten nagalmen. Aangetoond is het niet: over boeken en boswandelingen vonden we geen onderzoek.
- Kan mijn kind zelf door het bos lopen in het boek?
- Ja. Je beschrijft in je idee hoe je kind eruitziet en wat het in het bos tegenkomt. In het gratis voorbeeld zie je vooraf hoe het boek eruitziet.
Bronnen
- 1.Schäffer, S. D. (2016): Naturerfahrungen und Gesundheit. Motorische Fähigkeiten, subjektive Gesundheitseinschätzungen und Einblicke in den Alltag von Waldkindergartenkindern. Proefschrift, Universität Bonn. (in het Duits)Wat de bron bevestigt: Onderzoek in 13 bos-kleuterscholen en vergelijking van basisschoolkinderen die er eerder naartoe gingen met kinderen van gewone kleuterscholen; gunstige uitkomsten bij bewegen, welzijn en vriendschappen. Niets over boeken.
Andere onderwerpen: Dieren, Herfst, Dinosaurussen, Konijnen, Mollen, Olifanten, Heksen, Eenhoorns, Brandweer, Draken, Katten, Honden, Voetbal, De ruimte, Piraten en Graafmachines en tractoren. Of boeken per leeftijd, opgroeien, per thema en alle illustratiestijlen.