Kinderboeken over eenhoorns: een nieuw onderwerp, en wat we echt weten

We zochten naar studies uit de ontwikkelingspsychologie of het leesonderzoek over de aantrekkingskracht van eenhoorns. Er is niets stevigs: geen studie zegt wanneer of waarom kinderen er verliefd op worden.

Wat er wel is, is een verhaal van de markt. De kleurrijke eenhoorn van nu is een verschijnsel uit de popcultuur, gedragen door sociale media en merchandising, overal ter wereld. Ook in Nederland en Vlaanderen vonden we geen eigen verschil.

Waarom we dat zeggen in plaats van iets anders te beweren. Zeggen dat eenhoorns de creativiteit ontwikkelen, zou voor elk ander onderwerp gelden, en is voor geen enkel bewezen. Een eenhoorn heeft geen opvoedkundige reden nodig: als een kind ervan houdt, is dat reden genoeg voor een boek over eenhoorns.

Anders dan dinosaurussen, heksen of de brandweer heeft de eenhoorn geen lange traditie in kinderboeken. Als fabeldier is hij heel oud; als kleurrijk onderwerp van kinderboeken is hij nieuw, en de meeste eenhoornboeken zijn titels uit de laatste jaren. In het Nederlands zijn er onder meer Eigenwijze Eenhoorn van Pip Bird, en voor beginnende lezers van vijf tot negen jaar Miss Eenhoorn, in de reeks Tijgerlezen.²

Wat je doet als je koopt. Omdat het onderwerp niets garandeert, kijk je naar het verhaal. Een eenhoorn die iets moet overwinnen, verliezen, zoeken, fout doen, houdt het langer vol dan een eenhoorn die op elke bladzijde glinstert. Lees in de boekwinkel een paar bladzijden voordat je koopt.

En als je kind gelooft dat ze bestaan? Onderzoek beschrijft het onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid als een geleidelijk proces, dat rond twee jaar begint en doorloopt tot in de basisschool.¹ Een kind kan weten dat eenhoorns niet bestaan en het heerlijk vinden om te doen alsof. Die twee gaan prima samen.