Onderwerp · Mollen
Kinderboeken over de mol: een onzichtbaar dier, en vier fouten
2 nagekeken boeken · 5 bronnen
De mol is het dier dat kinderen het best kennen zonder er ooit een te hebben gezien. Hier lees je waarom dit onzichtbare dier zoveel ruimte inneemt in de fantasie van kinderen, welk prentenboek over een mol ook in het Nederlands een klassieker is, en vier dingen die prentenboeken verkeerd laten zien.
Waarom mollen
De mol leeft op de enige plek waar een kind niet kan kijken: onder het gras waarop het staat. Wat daar gebeurt, moet je je voorstellen, en dat is precies wat boeken doen.
Dan is er het bewijs. De molshopen in de tuin zijn vaak de eerste ontmoeting van een kind met een wild dier dat het nooit zal zien. Het bewijs ligt er, je kunt het aanraken, en het dier blijft onzichtbaar.
Wat we niet beweren: dat boeken over mollen iets bieden wat andere dierenboeken niet bieden. Geen studie kijkt naar één diersoort; twee studies over vermenselijkte dieren staan op onze pagina over dieren.
Een mol en een kikker, nagekeken
Uitgever en jaar komen uit de catalogus van de bibliotheek; voor het molboek vonden we geen leeftijd, dus noemen we er geen.
Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop heeft gepoept
Werner Holzwarth, illustraties van Wolf Erlbruch · De Vries-Brouwers, 1990
Een mol gaat bij alle dieren langs om te ontdekken van wie het hoopje op zijn kop is. Grappig en een beetje vies, vertaald door Ineke Ris.
Kikker
Max Velthuijs · Leopold · 4 tot 6 jaar, volgens Kinderboeken.nl
Geen mol, wel een klein dier aan de rand van het water, met vrienden die heel anders zijn dan hij. Voor wie na de mol nog meer kleine dieren wil.
Vier dingen die prentenboeken verkeerd doen
Weinig dieren worden in prentenboeken zo hardnekkig verkeerd getekend. Elk punt verbeter je in één zin, en elk punt wordt een mooie waarneming tijdens het lezen.
1. Hij is niet blind. De ogen van een mol zijn ongeveer zo groot als twee speldenknoppen en zitten verstopt in de vacht. Hij ziet het verschil tussen licht en donker.3 Belangrijker zijn gehoor en tastzin: hij vindt zijn prooi door temperatuurverschillen en de kleinste trillingen in de grond.3 Aan de punt van zijn snuit zit het orgaan van Eimer, met veel meer zenuwvezels dan een mensenhand.4
2. De molshoop is geen voordeur. Het is uitgegraven aarde. De mol duwt de overtollige aarde met zijn kop en snuit naar boven, en de hopen zorgen ook voor lucht in de gangen.12 Het beeld van een mol die boven op zijn hoop uit de grond kijkt, zie je vaker in boeken dan in tuinen.
3. Hij eet geen wortels. Zijn menu: regenwormen, rupsen, slakken, insectenlarven, spinnen en zelfs muizen. Aangevreten wortels in de moestuin zijn het werk van woelmuizen of slakken.2
4. Een molfamilie bestaat niet. De mol leeft alleen en duldt buiten de paartijd niemand in zijn gebied, dat tot 3.000 vierkante meter groot kan zijn. En hij houdt geen winterslaap: het hele jaar door doet hij om de drie à vier uur zijn ronde en legt hij een voorraad regenwormen aan.2
Of een eigen verhaal
Als je kind zelf de hoofdrol speelt
- Elke ochtend vindt de hoofdpersoon een nieuwe molshoop in de tuin, en op een nacht gaat hij met het dier dat er woont de gangen verkennen.
- Een mol die bijna niets ziet maar alles hoort, leidt de hoofdpersoon door een donkere gang waar alleen je handen de weg wijzen.
- De hoofdpersoon moet een boze tuinman bewijzen dat niet de mol de wortels heeft opgegeten, en gaat op onderzoek uit.
Veelgestelde vragen
- Zijn mollen blind?
- Nee. Ze hebben piepkleine ogen, ongeveer zo groot als twee speldenknoppen, maar zien het verschil tussen licht en donker. Om te jagen vertrouwen ze vooral op gehoor en tastzin, vooral op het orgaan van Eimer aan de punt van de snuit.
- Bestaat het boek over de mol en zijn kop in het Nederlands?
- Ja: Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop heeft gepoept, van Werner Holzwarth en Wolf Erlbruch, verscheen in 1990 bij De Vries-Brouwers, vertaald door Ineke Ris.
- Wat eten mollen?
- Alleen dieren: regenwormen, rupsen, slakken, insectenlarven, spinnen en soms muizen. Aangevreten wortels en groenten in de tuin zijn het werk van woelmuizen of slakken.
- Leven mollen in een familie?
- Nee. Een mol leeft alleen en verdedigt een gebied tot 3.000 vierkante meter, behalve in de paartijd. En hij houdt ook geen winterslaap.
Bronnen
- 1.NABU: Buddeln als Lebenszweck, der Maulwurf. (in het Duits)Wat de bron bevestigt: De overtollige aarde met kop en snuit naar boven geduwd; het netwerk van gangen en kamers onder de grond.
- 2.NABU: Aus dem Leben des Maulwurfs. (in het Duits)Wat de bron bevestigt: Een menu van regenwormen, rupsen, slakken, larven, spinnen en muizen; schade aan planten door woelmuizen of slakken; een gebied tot 3.000 vierkante meter; geen winterslaap, een ronde om de drie à vier uur; de hopen die de gangen luchten.
- 3.NABU Baden-Württemberg: Sind Maulwürfe wirklich vollkommen blind? (in het Duits)Wat de bron bevestigt: Ogen zo groot als twee speldenknoppen; het verschil tussen licht en donker; jagen dankzij temperatuurverschillen en trillingen in de grond.
- 4.Deutsche Wildtier Stiftung: de mol. (in het Duits)Wat de bron bevestigt: Het orgaan van Eimer, met veel meer zenuwvezels dan een mensenhand; een dier dat alleen leeft en zijn gebied verdedigt.
- 5.Bukiboek: Vom kleinen Maulwurf, der wissen wollte, wer ihm auf den Kopf gemacht hat.Wat de bron bevestigt: Het prentenboek van Werner Holzwarth en Wolf Erlbruch over de kleine mol, in de Duitse uitgave.
Andere onderwerpen: Dieren, Herfst, Dinosaurussen, Konijnen, Olifanten, Heksen, Eenhoorns en Brandweer. Of boeken per leeftijd, opgroeien, per thema en alle illustratiestijlen.