Styl ilustracji

Książka dla dziecka graficznie i prosto

Duże plamy koloru, wyraźne krawędzie, niewiele barw i postacie, które rozpoznaje się od pierwszego spojrzenia. „Graficznie i prosto” to opisowe pojęcie zbiorcze, które nie nazywa ani szkoły, ani kraju. Chodzi o postawę projektową, która w XX wieku przeszła z projektowania graficznego do książki obrazkowej.

Zobacz książkę w tym stylu

Przeczytaj całą opowieść za darmoTen sam styl w całej książceE-book 22 zł

Przykładowa ilustracja w stylu: Graphique et épuré — Des formes nettes, peu de détails et de grands aplats de couleur : facile à lire pour les tout-petits

Pochodzenie

Gdy projektowanie graficzne trafia do książki obrazkowej

Ten język obrazu nie ma założyciela ani ojczystego regionu. Pojęcie obejmuje obrazy, które opowiadają uproszczonymi formami, wyraźnymi powierzchniami i świadomie ułożoną stroną. Nie narzuca materiału: redukcja może powstać z wyciętego papieru, z malowanych powierzchni albo z form cyfrowych. Decyduje to, jak formy układają się względem siebie: którą sylwetkę rozpoznaje się od razu, który kolor niesie akcję, ile tła potrzebuje scena.

Historyczka sztuki Raquel Garrido Martos opisuje, jak to przyjęło się w książce obrazkowej. Amerykański rynek lat pięćdziesiątych był naznaczony ilustracją naturalistyczną. Pod koniec dekady dołączyło dwóch projektantów ze świata nowojorskiej reklamy i designu, którzy przenieśli kolor, powierzchnię i abstrakcję ze swojej pracy do książki dla dzieci. Paul Rand opublikował w 1956 roku I Know a Lot of Things z tekstami swojej żony Ann Rand, w 1957 roku ukazało się Sparkle and Spin. Leo Lionni, w latach 1948 do 1960 dyrektor artystyczny czasopisma Fortune, wydał w 1959 roku Little Blue and Little Yellow. Rytm, prostą akcję i rozmieszczenie postaci na stronie Lionni sam wywodził później z pracy nad numerami Fortune.

Mimo to nie jest to linia amerykańska. Lionni urodził się w 1910 roku w Amsterdamie, w 1939 roku przybył do Stanów Zjednoczonych, a w 1960 roku przeniósł się do Włoch. Nowojorskie projektowanie tamtych lat czerpało według Garrido Martos z europejskich nurtów, takich jak konstruktywizm i Bauhaus. Poprzednikiem jest El Lissitzky, który w 1922 roku stworzył Suprematyczną opowieść o dwóch kwadratach w sześciu konstrukcjach, książkę, której głównymi postaciami są kwadraty i koła. Równolegle w Mediolanie pracował Bruno Munari, który w Nella notte buia (1956) połączył różne rodzaje papieru i wykrojone otwory w książkę, którą poznaje się jak przedmiot.

Eric Carle również wywodził się z projektowania graficznego i uczył się u Lionniego, jak używać koloru i kolażu. Jego techniką jest kolaż z papieru, który prowadzimy jako osobny styl „Kolaż z papieru”. Tutaj występuje więc tylko jako pokrewny punkt odniesienia. Obrazy Sagalino są dzisiejszym przeniesieniem tej postawy projektowej i nie naśladują żadnej konkretnej książki ani artysty. Nie powstają z papieru, tylko jako gładkie, płaskie formy.

Kto ukształtował ten styl

Nazwiska za stylem

Paul Rand
I Know a Lot of Things, tekst: Ann Rand, 1956
Projektant reklamy i grafiki przeniósł do książki obrazkowej środki znane z plakatu i ogłoszenia: płaskie kolory, mocne kontrasty i proste formy.
Leo Lionni
Little Blue and Little Yellow, 1959
Wyszkolony jako dyrektor artystyczny *Fortune* w pracy z powierzchnią, rytmem i układem strony, później jeden z najważniejszych autorów książek obrazkowych, z ponad czterdziestoma tytułami.
Bruno Munari
Nella notte buia, 1956
Mediolański artysta i projektant ukształtował książkę obrazkową jako przedmiot z różnych rodzajów papieru i wykrojonych otworów, z prostymi obrazami.
El Lissitzky
Suprematyczna opowieść o dwóch kwadratach w sześciu konstrukcjach, 1922
Wczesny poprzednik: książka z figurami geometrycznymi w roli postaci, która jednak prawie nie trafiła do księgarń.

Cechy

Po czym poznać obrazy graficznie i prosto

Duże, jednobarwne powierzchnie z ostrymi krawędziami, bez przejść tonalnych i bez miękkiego cieniowania.
Niewiele dobranych do siebie kolorów, które przewijają się przez całą książkę. Na przykładowym obrazie to zieleń, błękit, pomarańcz i krem.
Postacie z prostych brył podstawowych: okrągła głowa, oczy jak kropki, bez modelowania twarzy.
Drzewa i rośliny z kilku powtarzanych form, takich jak trójkąty i zaokrąglenia, zamiast listowia.
Wyraźne sylwetki i spokojne powierzchnie: postać odcina się czysto od tła, nie ma objętości ani gry światła.

Do jakich opowieści pasuje

Do jakich opowieści pasuje ten styl

Styl dobrze pasuje do opowieści o wyraźnej akcji: zwierzęta, przyroda, drogi, sceny z codzienności. Ponieważ na pierwszym planie są sylwetki i plamy koloru, głównego bohatera łatwo odnaleźć na każdej stronie, a spokojne powierzchnie zostawiają miejsce na oglądanie.

Dziecko staje się rozpoznawalne dzięki fryzurze, kolorowi włosów, ubraniu i wyraźnym cechom, takim jak okulary. Przy oczach jak kropki i bez modelowania twarzy subtelną mimikę można tylko zasygnalizować. Kto opowiada historię żyjącą cichymi uczuciami, lepiej zrobi, wybierając akwarelę albo tusz.

W porównaniu z kolażem z papieru ten styl nie pokazuje krawędzi cięcia ani struktury papieru, tylko gładkie powierzchnie. Jako ocena redakcyjna: pasuje od około dwóch lat i sprawdza się aż do wieku przedszkolnego.

Przeczytaj za darmo opowieść w tym stylu

Pytania

Warto wiedzieć

Czy graficznie i prosto to styl amerykański?

Nie. Nazwa jest zbiorcza dla uproszczonej, graficznie pomyślanej ilustracji książek obrazkowych XX wieku. Rand i Lionni pracowali w Nowym Jorku, Lionni przeniósł się później do Włoch, Munari pracował w Mediolanie, a poprzednik taki jak El Lissitzky pochodzi z lat dwudziestych.

Czym ten styl różni się od kolażu z papieru?

Kolaż żyje materiałem: widać krawędzie cięcia, nakładanie się warstw i strukturę malowanych papierów. W stylu graficznie i prosto chodzi o ukształtowanie powierzchni, obrazy wyglądają gładko i bez śladu materiału. Eric Carle ze swoim kolażem z papieru należy do kolażu i jest tu tylko pokrewnym punktem odniesienia.

Czy obrazy naśladują Randa, Lionniego albo Munariego?

Nie. Przenoszą postawę projektową do dzisiejszej książki dla dzieci: duże powierzchnie, niewiele kolorów, proste postacie. Żadna konkretna książka ani artystka nie jest kopiowana.

Od jakiego wieku pasuje ten styl?

Jako ocena od około dwóch lat. Wyraźne sylwetki i niewiele szczegółów łatwo szybko ogarnąć. Dla starszych dzieci sprawdza się, gdy opowieść żyje raczej akcją niż subtelną mimiką.

Czy styl jest taki sam w całej książce?

Tak. Wszystkie 14 rozkładówek jest ilustrowanych w wybranym stylu, podobnie jak okładka i portret bohatera.

Źródła

1.Raquel Garrido Martos: Rand y Lionni. La irrupción del diseño gráfico y la abstracción en el álbum infantil. EME Experimental Illustration, Art & Design 14, 2026, s. 92-105. (po hiszpańsku)Co potwierdza: Rand i Lionni wprowadzili pod koniec lat pięćdziesiątych środki projektowania graficznego do książki obrazkowej; daty dla I Know a Lot of Things, Sparkle and Spin i Little Blue and Little Yellow; książka Lissitzkiego z 1922 roku; książki Munariego jako poprzednik; Carle uczył się u Lionniego.
2.Eric Carle Museum of Picture Book Art: Creative Connections, The Art of Eric Carle and Leo Lionni, wystawa 2006. (po angielsku)Co potwierdza: Wczesne kariery Carle’a i Lionniego w projektowaniu graficznym widać w mocnej prostocie i eleganckim wyczuciu formy ich książek.
3.Illustration History: Leo Lionni. (po angielsku)Co potwierdza: Lionni, urodzony w 1910 roku w Amsterdamie, był w latach 1948 do 1960 dyrektorem artystycznym Fortune; jego pierwsza książka obrazkowa ukazała się w 1959 roku; w 1960 roku wrócił do Włoch.
4.Paul Rand Design: I Know a Lot of Things (1956). (po angielsku)Co potwierdza: Książka ukazała się w 1956 roku jako pierwsza wspólna książka dla dzieci Ann i Paula Randów.
5.Corraini Edizioni: Bruno Munari, Nella notte buia (wpis katalogowy). (po włosku)Co potwierdza: Książka ukazała się po raz pierwszy w 1956 roku w małym nakładzie i została wznowiona w 1996 roku; strony z różnych papierów z otworami i przebiciami.
6.Wikipedia: Bruno Munari. (po angielsku)Co potwierdza: Munari (1907-1998) urodził się w Mediolanie, był artystą i projektantem i tworzył książki dla dzieci, w tym Nella notte buia (1956).