Sagalino

Styl ilustracji

Personalizowana książka dla dziecka w stylu secesji

Płynne linie, falujące ornamenty, olbrzymie rośliny i drobne postacie. Około roku 1900 powstał język obrazu dla baśni, który do dziś pozostaje wzorem.

Przeczytaj całą opowieść za darmoTen sam styl w całej książceE-book 22 zł

Przykładowa ilustracja w stylu: Art nouveau
Comme un vieux livre de contes : plantes géantes et enfants paisibles
Pochodzenie

Złoty wiek ilustracji

Około 1900 roku spotkały się postęp techniczny i odnowa w sztuce. Nowe techniki druku barwnego pozwoliły po raz pierwszy drukować bogate w kolory tablice w dużych nakładach. W Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych rozpoczął się Golden Age of Illustration, czyli złoty wiek ilustracji, mniej więcej od 1880 do 1920 roku, z bujnie zdobionymi książkami podarunkowymi. Ten sam gust nazywa się gdzie indziej art nouveau albo Jugendstil, a po polsku secesją.

Arthur Rackham zilustrował w 1900 roku baśnie braci Grimm dla wydawnictwa Freemantle w Londynie, najpierw stu czarno-białymi ilustracjami. Ukazały się one ponownie, w wersji poprawionej, w 1909 roku nakładem Constable. Edmund Dulac poszedł w jego ślady w 1907 roku z pięćdziesięcioma kolorowymi tablicami do Stories from the Arabian Nights (baśni z Tysiąca i jednej nocy), a Kay Nielsen w 1914 roku z dwudziestoma pięcioma tablicami do East of the Sun and West of the Moon, zbioru baśni skandynawskich.

Równolegle rozwijała się gałąź niemiecka, która tam nazywa się Jugendstil. Otto Ubbelohde wykonał w latach 1906 do 1908 około 446 rysunków piórkiem do baśni Grimmów, wydawanych od 1907 roku przez lipskie wydawnictwo Turm Verlag.

Uderza różnorodność technik pod jedną etykietą: Rackham pracuje siatką linii o namacalnym wyglądzie, w przygaszonych tonach. Dulac i Nielsen malują płasko i malarsko, prawie bez ciągłego konturu.

Kto ukształtował ten styl

Nazwiska za stylem

  • Arthur Rackham

    The Fairy Tales of the Brothers Grimm, Freemantle & Co, Londyn, 1900

    Sto czarno-białych ilustracji, poprawionych w 1909 roku i wznowionych nakładem Constable. Jego siatka linii w przygaszonych tonach stała się obrazem ilustrowanej baśni.

  • Edmund Dulac

    Stories from the Arabian Nights, Hodder & Stoughton, 1907

    Pięćdziesiąt kolorowych tablic. Pracuje malarskimi płaszczyznami, prawie bez konturu, z hojnym kolorem. To przeciwieństwo Rackhama.

  • Kay Nielsen

    East of the Sun and West of the Moon, Hodder & Stoughton, 1914

    Dwadzieścia pięć kolorowych tablic do baśni skandynawskich. Jego mocno stylizowane obrazy, zbudowane jak ornamenty, uchodzą za szczyt epoki.

  • Otto Ubbelohde

    Kinder- und Hausmärchen (baśnie braci Grimm), Turm Verlag, Lipsk, 1907

    Około 446 rysunków piórkiem, powstałych w latach 1906 do 1908. Niemiecki odpowiednik Rackhama.

  • Heinrich Vogeler

    Dir. Gedichte, Schuster & Loeffler, Berlin, 1899

    Z kolonii artystów w Worpswede. Reprezentuje Jugendstil w sztuce książki, gdzie tekst, obraz i układ strony tworzą całość.

Cechy

Jak rozpoznać secesję

  • Faliste, ornamentalne linie, które biegną przez cały obraz.
  • Motywy kwiatowe i roślinne, często duże w stosunku do postaci.
  • Płaska stylizacja zamiast naturalistycznej głębi.
  • Dekoracyjna rama wokół obrazu, czasem z własną bordiurą z ornamentów.
  • Przygaszone kolory albo starannie odmierzone kontrasty, rzadko krzykliwe bogactwo barw.
Do jakich opowieści pasuje

Do jakich opowieści pasuje secesja

Secesja jest językiem obrazu baśni: wszystkiego, co dotyczy lasów, wody, przemian, magii i dawnych historii. Styl nadaje uroczysty ton, którego brakuje stylom nowoczesnym, a w książce podarunkowej często właśnie o to chodzi.

Do historii z codziennego życia pasuje słabo. Dziecko myjące zęby wygląda w tym stylu mimowolnie zabawnie, bo styl niesie ze sobą wielkość, która nie pasuje do tematu.

Pod względem wieku styl sprawdza się od około pięciu lat. Młodszym dzieciom trudniej odnaleźć postać w ornamencie, bo oba są narysowane z taką samą mocą.

Pytania

Warto wiedzieć

Czy secesja nie jest zbyt staroświecka do książki dla dziecka?

Do codziennej historii tak. Do baśni albo książki podarunkowej to właśnie jej urok: styl nadaje uroczysty ton, którego nowoczesnym językom obrazu brakuje. Dobrze sprawdza się przy wielkich okazjach, na przykład na chrzciny.

Czy secesja to to samo co art nouveau?

Tak. To ten sam ruch międzynarodowy z przełomu XIX i XX wieku. Po angielsku i francusku nazywa się art nouveau, po niemiecku Jugendstil, po polsku secesja. Tutaj mówimy o jego stronie ilustratorskiej, czyli o książkach z baśniami.

Od jakiego wieku pasuje ten styl?

Od około pięciu lat. Ponieważ postać i ornament są narysowane z taką samą mocą, młodsze dzieci potrzebują więcej czasu, by znaleźć bohatera. Starsze za każdym czytaniem odkrywają coś nowego.

Skąd pochodzi ten styl?

Z lat około 1900, kiedy nowe techniki druku umożliwiły tablice bogate w kolor. Wielka Brytania miała swój złoty wiek ilustracji z Arthurem Rackhamem i Edmundem Dulacem, a Niemcy własną gałąź z ilustracjami do Grimmów Otto Ubbelohdego.

Czy styl zostaje taki sam w całej książce?

Tak. Wszystkie 14 rozkładówek jest zilustrowanych w wybranym przez ciebie stylu, podobnie okładka i portret bohatera.

Źródła
  1. 1.Wikisource: The Fairy Tales of the Brothers Grimm, ilustracje Arthura Rackhama. (po angielsku)Co potwierdza: Pierwsze wydanie w 1900 roku nakładem Freemantle & Co, sto czarno-białych ilustracji, wznowione w 1909 roku nakładem Constable & Co.
  2. 2.Wikisource: Stories from the Arabian Nights, ilustracje Edmunda Dulaca. (po angielsku)Co potwierdza: Londyn, 1907, Hodder & Stoughton, pięćdziesiąt kolorowych tablic.
  3. 3.Kay Nielsen, przegląd twórczości. (po angielsku)Co potwierdza: East of the Sun and West of the Moon, Londyn, 1914, Hodder & Stoughton, dwadzieścia pięć kolorowych tablic.
  4. 4.Büchner Verlag: ilustracje Otto Ubbelohdego do baśni braci Grimm. (po niemiecku)Co potwierdza: Około 446 rysunków piórkiem, powstałych w latach 1906 do 1908, wydawanych od 1907 roku przez Turm Verlag w Lipsku.
  5. 5.Heinrich-Vogeler-Gesellschaft: symbolizm i Jugendstil w twórczości Vogelera. (po niemiecku)Co potwierdza: Rola Vogelera w niemieckim Jugendstilu i w kolonii artystów w Worpswede.