Illustratiestijl

Een kinderboek in aquarel

Een kleur waar je het papier doorheen ziet. Geen andere stijl kan zo rustig zijn, en bijna geen enkele heeft het prentenboek zo lang gevormd.

Bekijk een boek in deze stijl

Lees gratis het hele verhaalDezelfde stijl in het hele boekE-book € 5,00

Voorbeeldillustratie in de stijl Aquarel — Lichtgevende, zachte lagen verf op papier: gedetailleerd en warm

Herkomst

Hoe het aquarel in het prentenboek terechtkwam

Aquarel is pigment dat met veel water wordt verdund en in transparante lagen wordt opgebracht: het wit van het papier schijnt door de kleur heen. Wit schilder je niet, je laat het open. Daar komt de lichtheid vandaan die we met kinderboeken verbinden.

Rond 1900 kwam de techniek op meerdere plekken tegelijk in het prentenboek terecht. In 1901 liet Beatrix Potter op eigen kosten 250 exemplaren van The Tale of Peter Rabbit drukken, omdat geen uitgever het wilde hebben. Een jaar later gaf Frederick Warne het uit. Potter was opgeleid in natuurkundig tekenen, en dat zie je: haar dieren zijn anatomisch precies bekeken, en toch dragen ze een jasje.

In Zweden bracht Elsa Beskow vanaf 1897 boeken uit die kinderen kennis lieten maken met planten en seizoenen. In Zwitserland verscheen in 1898 Blumen-Märchen (“bloemensprookjes”) van Ernst Kreidolf, een van de allereerste prentenboeken die van begin tot eind met artistieke ambitie waren geïllustreerd.

De moderne lijn loopt via Lisbeth Zwerger, die in 1990 de Hans Christian Andersen-medaille voor illustratie kreeg, de jongste winnares tot dan toe. Haar aquarellen laten veel ruimte leeg, wat zelden voorkomt in kinderboeken, en juist dat geeft ze hun bijzondere rust.

Wie deze stijl heeft gevormd

De namen achter de stijl

Beatrix Potter
The Tale of Peter Rabbit, eerste druk op eigen kosten, 1901
250 exemplaren, door haarzelf betaald toen geen uitgever het wilde, en een jaar later de uitgave van Frederick Warne. Haar opleiding in natuurkundig tekenen zie je aan elk dier.
Ernst Kreidolf
Blumen-Märchen, 1898
Een van de eerste Duitstalige prentenboeken die van begin tot eind met artistieke ambitie zijn geïllustreerd. Kreidolf geeft planten een gezicht zonder ze ooit dwaas te maken.
Elsa Beskow
Prentenboeken over planten en seizoenen, Zweden, 1897
Heeft de Scandinavische prentenboektraditie gevormd. Haar boeken leggen de natuur uit zonder te schoolmeesteren.
Lisbeth Zwerger
Hans Christian Andersen-medaille voor illustratie, 1990
De jongste winnares tot dan toe. Ze werkt met grote lege vlakken, en het prentenboek begon het aquarel weer serieus te nemen.

Kenmerken

Hoe herken je aquarel?

Het wit in de afbeelding is het papier: lichte plekken worden opengelaten, nooit toegevoegd.
De kleuren liggen transparant over elkaar, zodat je de onderste laag door de bovenste heen ziet.
Zachte randen waar op nat papier is geschilderd, scherpe randen waar de kleur kon opdrogen.
Vaak blijft er een dunne potlood- of pentekening zichtbaar onder de kleur.
Geen volkomen egaal vlak: het oppervlak leeft van zijn schakeringen.

Voor welke verhalen

Bij welke verhalen aquarel past

Aquarel is de stijl die bij bijna alles past, en de veiligste keuze als je twijfelt. Het draagt vooral rustige verhalen goed: de natuur, dieren, de seizoenen, het slapengaan, afscheid nemen, alles wat het zonder luide beelden kan stellen.

Het kan ook gezichten aan. Omdat er onder de kleur een fijne tekening kan blijven staan, lukken gelijkenis en zachte gezichtsuitdrukkingen hier beter dan in welke stijl met egale kleurvlakken ook.

Minder geschikt is het voor verhalen die leven van snelheid en lawaai. Een achtervolging werkt beter in de klare lijn.

Wat de leeftijd betreft past aquarel bij kinderen vanaf ongeveer twee jaar tot ver in de basisschool.

Lees gratis een verhaal in deze stijl

Vragen

Goed om te weten

Is mijn kind herkenbaar in aquarel?

Dit is de stijl die daar het best bij past. Onder de kleur kan een fijne tekening blijven staan die de gelaatstrekken, het kapsel en de uitdrukkingen draagt. Jij beschrijft haarkleur, ogen, bril en lievelingskleren; een foto is niet nodig.

Vanaf welke leeftijd past de stijl aquarel?

Vanaf ongeveer twee jaar tot ver in de basisschool. Het is de stijl met het breedste leeftijdsbereik, omdat hij niet te kinderachtig en niet te ernstig oogt.

Is aquarel niet te bleek voor de allerkleinsten?

Dat hangt af van hoeveel water je gebruikt. We werken met krachtige lagen en duidelijke contrasten, zodat je de hoofdpersoon op elke pagina meteen vindt.

Blijft de stijl in het hele boek hetzelfde?

Ja. Alle 14 dubbele pagina's worden geïllustreerd in de stijl die je kiest, en de omslag en het portret van het personage ook.

Bronnen

1.Victoria and Albert Museum: Peter Rabbit, the tale of The Tale. (in het Engels)Wat het bevestigt: In 1901 de eerste 250 exemplaren op eigen kosten gedrukt; in 1902 de uitgave van Frederick Warne.
2.Ernst Kreidolf, overzicht van het werk. (in het Duits)Wat het bevestigt: Blumen-Märchen, 1898, een van de eerste prentenboeken met artistieke ambitie.
3.Elsa Beskow, overzicht van het werk. (in het Duits)Wat het bevestigt: Eerste prentenboeken vanaf 1897, die de Zweedse prentenboektraditie hebben gevormd.
4.IBBY: Hans Christian Andersen Awards, winnaars. (in het Engels)Wat het bevestigt: Lisbeth Zwerger kreeg in 1990 de Andersen-medaille voor illustratie.