Illustratiestijl
Een kinderboek in inkt en aquarel
Eerst de lijn, dan de kleur. Een van de oudste combinaties van het prentenboek, en de combinatie die het best verbergt hoe moeilijk ze is.
Lees gratis het hele verhaalDezelfde stijl in het hele boekE-book € 5,00

Eerst komt de lijn
De volgorde maakt de stijl: de tekening met pen en inkt staat af op het papier, daarna komt de kleur erover, transparant. De lijn blijft zichtbaar en draagt de hele vorm. De kleur komt erbij.
Bij E. H. Shepard kun je dat van dichtbij volgen. Zijn illustraties bij Winnie-the-Pooh in 1926 waren pure inkttekeningen; de kleurversies kwamen decennia later. Wie de eerste uitgaven kent, kent deze stijl in zijn zuiverste vorm.
Quentin Blake duwde de lijn de andere kant op: nerveus, snel, bewust onvolmaakt. Voor de boeken van Roald Dahl was dat precies wat nodig was, want de personages van Dahl zijn alles behalve lief. In 2002 kreeg Blake de Hans Christian Andersen-medaille voor illustratie.
De Zweed Sven Nordqvist staat met Pettson och Findus voor de wemelende versie, de Duitse Jutta Bauer voor de kale. Jutta Bauer kreeg de Andersen-medaille in 2010.
De namen achter de stijl
E. H. Shepard
Winnie-the-Pooh, Methuen, 1926
De oorspronkelijke illustraties van 1926 waren pure pentekeningen. De kleurversies kwamen decennia later.
Quentin Blake
Hans Christian Andersen-medaille voor illustratie, 2002
Zijn snelle, bewust onvolmaakte lijn heeft de boeken van Roald Dahl gevormd. Laat zien dat een tekening kan werken zonder netjes te zijn.
Sven Nordqvist
Pettson och Findus, eerste deel verschenen in Zweden, 1984
De wemelende versie: op elk beeld gebeurt aan de randen meer dan in het midden. Kinderen vinden bij elke keer lezen iets nieuws.
Jutta Bauer
Hans Christian Andersen-medaille voor illustratie, 2010
Het tegenovergestelde van Nordqvist. Ze heeft maar een paar lijnen nodig om gevoelens te vangen waar anderen een hele pagina voor nodig hebben.
Hoe herken je inkt en aquarel?
- Een doorlopende, goed zichtbare omtrek die de vorm draagt.
- Een lijn van wisselende dikte, omdat de pen opengaat als je drukt.
- Arcering in plaats van grijs, waar het beeld donkerder moet worden.
- Kleur die onder de lijn ligt en haar laat doorschijnen.
- Kleurvlakken die soms bewust buiten de omtrek gaan.
Bij welke verhalen inkt en aquarel passen
Omdat de lijn alles draagt, is deze stijl sterk in actie en personages: avontuur, vriendschap, de komedie van alledag, personages vol eigenaardigheden. Gezichtsuitdrukkingen lukken hier beter dan in bijna elke andere stijl, omdat één lijn genoeg is om een wenkbrauw op te trekken.
Minder geschikt is ze voor sfeerbeelden zonder actie. Een zonsondergang leeft vooral van zijn kleur; daar is aquarel alleen een betere keuze.
Wat de leeftijd betreft past ze bij kinderen vanaf ongeveer drie jaar en gaat ze mee tot in de basisschool.
Goed om te weten
Is dit de stijl van Winnie-the-Pooh?
Het is dezelfde techniek: eerst de pentekening, dan de kleur. De originelen van E. H. Shepard uit 1926 waren zelfs pure inkttekeningen, die decennia later werden ingekleurd. We gebruiken die beeldtaal zonder een bepaald boek na te maken.
Is mijn kind herkenbaar in deze stijl?
Ja, heel goed. De lijn draagt de gelaatstrekken en de uitdrukkingen, en daarin is deze stijl beter dan alle stijlen met egale kleurvlakken.
Vanaf welke leeftijd past deze stijl?
Vanaf ongeveer drie jaar. Voor de allerkleinsten zijn stijlen met grote vormen, zoals collage, makkelijker te lezen; vanaf drie wordt de lijn een voordeel, omdat ze de details vertelt.
Blijft de stijl in het hele boek hetzelfde?
Ja. Alle 14 dubbele pagina's worden geïllustreerd in de stijl die je kiest, en de omslag en het portret van het personage ook.
- 1.Victoria and Albert Museum, collectie: Winnie-the-Pooh, tekening van E. H. Shepard, 1926. (in het Engels)Wat het bevestigt: De oorspronkelijke illustraties van Shepard uit 1926 waren inkttekeningen.
- 2.IBBY: Hans Christian Andersen Awards, winnaars. (in het Engels)Wat het bevestigt: Quentin Blake kreeg de medaille voor illustratie in 2002, Jutta Bauer in 2010.
- 3.Sven Nordqvist, overzicht van het werk. (in het Duits)Wat het bevestigt: Eerste deel van Pettson och Findus in 1984, in Zweden.
De andere stijlen
- 3D-animatie
- Andes textielkunst
- Aquarel
- Art nouveau
- Chinese inkt
- Cordel-houtsnede
- Geïnspireerd op ukiyo-e
- Grafisch en eenvoudig
- Graphic novel
- Klare lijn
- Kleurpotlood
- Minhwa-wereld
- Noords sprookje
- Papiercollage
- Pentekening
- Retro gouache
- Risografie
- Silhouet
- Tingatinga-wereld
- Waskrijt
In het kort: alle illustratiestijlen, hoe het werkt en de veelgestelde vragen.